Column van Liesbeth Kleuver

 ‘Moet je morgen een hoofddoek dragen?’ vraagt mijn dochter als ze hoort dat ik ga invallen op een Islamitische school. ‘Nee, dat lijkt mij niet’, reageer ik. Als invaller wordt er niet van je verwacht dat je het geloof van een school belijdt, maar dat je het geloof respecteert.

‘Zou je er wel gaan werken als je een hoofddoek op moest?’ ‘Nee, dan zou ik daar niet kunnen werken,’ antwoord ik. Niet omdat ik bezwaar heb tegen hoofddoeken, maar omdat je als leerkracht alleen voor de klas kunt staan als je jezelf bent. Kinderen hebben een haarscherpe intuïtie voor alles wat onecht is. Zeker voor een invalkracht is  ‘jezelf over-aanpassen’ een valkuil.

Als vakleerkracht beeldende vorming ben ik benieuwd wat ik te zien krijg in een school waarvan het geloof alleen toestaat om afbeeldingen te maken van objecten zonder ziel. In de gang zie ik een paar aardige geaquarelleerde stillevens met bloemen en fruit. In ‘mijn’ klas hangen papieren lampionnen en printen van een met verf gesjabloneerd Arabisch gekalligrafeerd woord. Zowel de lampionnen als de printen zijn op de kleurkeuze na identiek. Boven het bureau hangt een zwarte kartonnen kubus, de Ka’aba, ter ere van het op handen zijnde offerfeest. Op het bord staat de hadith (inspirerende gedachte) van de dag zowel in het Arabisch als in het Nederlands. Geen posters, raamschilderingen of bordtekeningen.

Er ligt een progamma voor me klaar en ik zie dat de eerste les begrijpend lezen over kerstmis gaat; de taalles over poëziealbumversjes; en ik mag de dag afsluiten met een les Vreedzame School, waarbij de kinderen geacht worden om gezamenlijk een totempaal te maken! Over cultuureducatie gesproken …

Ik stuntel met de namenlijst – geen Anne of Daan, maar Chalid en Kaoutar – ik maak via een kringgesprek over het offerfeest een bruggetje naar het kerstfeest voor de leesles; moet bij de rekenles evenveel uitleg geven over de betekenis van de woorden op de boodschappenlijst als over het optellen van de bedragen; en ik zie dat de kinderen die klaar zijn een kleurplaat van een moskee pakken.Een aantal van de vaste leerkrachten is afwezig; tijd om over de totemles te overleggen en materiaal ervoor te verzamelen, is er in de pauze niet. Omdat het doel van de les ‘samenwerken’ is, laat ik de dag met een aantal spelletjes afsluiten. Jammer, zou beeldende vorming op deze school echt zo beperkt kunnen worden gegeven?

Op deze vraag krijg ik bij toeval een antwoord als ik mijn jas aantrek. In de gang is een man bezig met het inrichten van een vitrinekast. Nieuwsgierig ga ik kijken. Wat een bijzonder werk: kleine beeldjes van boetseerwas op houten sokkeltjes. Ik herken een driekoppige hond en een kop met slangenhaar, maar er zijn ook een aantal abstracte vormen bij. Als hier geen vakdocent achter zit …
‘Is dit gemaakt op deze school?’ vraag ik. ‘Nee, maar wel door de kinderen van deze school.’
Het prachtige kinderwerk blijkt het resultaat te zijn van een uitwisselingsproject van deze school met een protestants-christelijke school in een andere wijk. Onder leiding van een kunstenaar hebben leerlingen van beide scholen figuren gemaakt, geïnspireerd door mythische verhalen. Wie had gedacht dat ik juist op deze school zo’n inspirerend voorbeeld van kunsteducatie zou tegenkomen?