Column van Elke Das
Hyves, haai en beltegoed
Het zijn de laatste loodjes voor mijn groep 8. Hun hoofd zit al in het voortgezet, behalve als het over leuke dingen gaat. Zoals telefoontjes. Telefoontjes zijn zo belangrijk in het leven van een puber. Ze hebben hun camera, mp3 en -4, ringtones, foto's en filmpjes altijd op zak. Hoewel de telefoontjes steeds meer mogelijkheden hebben, is het treiteren via telefoontjes juist afgenomen. Ik denk dat dat komt omdat ze les in media krijgen. Nou ja, les, het is meer dat het gesprek door het jaar heen zo gemakkelijk op media komt.
Bijvoorbeeld in de tekenles aan het begin van het jaar. Bij de opdracht 'maak een avatar in een tekenprogramma' kwam het gesprek vanzelf op foto's op internet. Dat hun portretfoto's niet zonder toestemming van hun ouders gepubliceerd mogen worden. Dat het niet toevallig is dat je van je juf op internet alleen van die getekende hoofden, avatars, vindt en geen enkele foto. Want juf zegt: 'Maak geen link tussen je online leven en je echte leven.' Recht op privacy, dat was nieuw voor ze.
Die kennis mondde een maand later uit in een Hyves-rel. Er waren foto's van een zwemparadijsfeestje op Hyves verschenen. Beschuldigende vingers wezen naar de dader die trots de foto's van zijn nieuwe cameraphone had gepubliceerd op internet. 'Zonder toestemming' beten ze hem toe. 'Maar ik dacht dat jullie die foto's ook wilden zien', stamelde hij beteuterd. Checken, spraken we af: 'Vraag vooraf en achteraf om toestemming, dan zit je altijd goed.'
Ze kregen huiswerk: een diavoorstelling met echte en bewerkte foto's (zie ook weblink onderaan), waarbij ze moesten beredeneren waarom een foto bewerkt zou zijn of niet. Sommige waren makkelijk: 'Elfjes bestaan niet.' Andere waren moeilijker: 'De Golden Gate-brug is te ver landinwaarts voor een witte haai'. Ik zag hun mediawijsheid groeien.
Toen enkele weken terug als bij toverslag de telefoontjes verschenen in de klas vroegen ze: 'Mag ik een foto van je nemen?' Ik kreeg de foto te zien: 'Kan-ie zo?' En voordat ik kon kreunen de vraag: 'Mag ik je foto bewerken voor onze presentatie over het geheime leven van een juf?'
Nog een maandje en ik stuur ze de wijde wereld in. Ze kunnen je hoofd op fotomodellen plakken, en je bewerken tot monster. Dat heb ik ze niet hoeven leren. Maar ze vragen je wel of het oké is. Dat hebben ze van mij.
Weblinks
De diavoorstelling 'is dit echt of niet?' met commentaar van de kinderen
Elke's online blogpagina
Het maken van een avatar
|