Thema  
ICC Home
Cultureel erfgoed


Nederland van toen en nu

Nederland van toen tot nu : geschiedenis in gewone taal / F. van Duijn, J. Jacquot ; Commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon. - Amsterdam : Uitgeverij Eenvoudig Communiceren, 2009. - 112 pag. - ISBN 978-90-8696-067-5

In eenvoudige taal worden de vijftig belangrijkste personen, gebeurtenissen en werken uit de Nederlandse geschiedenis besproken. Dat zijn onderwerpen zoals buitenhuizen, de watersnoodramp, de Tweede Wereldoorlog, Rembrandt, Vincent van Gogh, De Stijl, en Annie M.G. Schmidt.



de erfenis van

De erfenis van 4 jaar projecten Erfgoed à la Carte : handreikingen voor het integreren van erfgoededucatie in het curriculum van het basisonderwijs : eindrapportage / I. Visscher-Voerman, Tj. Huizinga. - Enschede : Universiteit Twente, 2009. - 84 pag.

Erfgoed à la Carte is een stimuleringsproject dat tot doel heeft cultureel erfgoed als een vanzelfsprekend onderdeel te integreren in het primair onderwijs en daarmee ook in de leefwereld van kinderen. Dit onderzoek heeft als doel het achterhalen hoe erfgoedleren op een goede manier geïntegreerd kan worden in het curriculum. Er zijn drie literatuurstudies uitgevoerd en er is onderzoek gedaan binnen acht samenwerkingsverbanden van Erfgoed à la Carte naar de ontwikkelde materialen en de gevolgde ontwerp- en invoeringsprocessen.
In te zien en/of te leen in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland.



Kunsteducatief project hemels

Kunsteducatief project 'Hemels' / J. Scholten, 2009. - 29 pag. - Geschreven in het kader van de Master Kunsteducatie.



Verslag van het kunsteducatieve project 'Hemels', een project over religieus erfgoed met het accent op architectuur en kunst. Binnen dit project kregen leerlingen van groep 7 en 8 van CBS De Wadden in Haarlem les over de godsdiensten Jodendom, Islam en Christendom en de artistieke uitingen van deze godsdiensten. Tijdens een bezoek aan de synagoge, moskee en kerk konden de leerlingen kennismaken met de architectuur en kunst. Vervolgens bouwden de kinderen hun eigen godshuis en konden de leerlingen workshops volgen op het gebied van muziek/gospel, literatuur/poëzie en beeldende kunst.
In te zien en/of te leen in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland.



Canonafbeelding

De canon in het primair onderwijs / Th. Beker ... [et al.], A. van der Kaap (redacteur), T. Ekens (eindredacteur). - Enschede : SLO, 2009. - 43 pag. - In samenwerking met Entoen.nu. - In opdracht van het ministerie van OCW.

Dit leerplankundige instrument laat zien hoe de canon ingezet kan worden bij verschillende vakken in het primair onderwijs en in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Voor de vakken geschiedenis, aardrijkskunde, Nederlands en cultuureducatie wordt de relatie van de canon met het betreffende vak beschreven. Dit instrument is in de eerste plaats bedoeld voor auteurs, uitgevers, toetsontwikkelaars, leerplanontwikkelaars en opleiders. Zij kunnen het instrument gebruiken om concretere uitwerkingen, materialen, toetsen, en cursussen bij de canon te maken en/of te geven. Daarnaast kan dit instrument door leraren worden gebruikt, bijvoorbeeld als checklist voor de gebruikte methode.


Canon in het primair onderwijs


Kader erfgoededucatie

Theoretisch kader voor erfgoededucatie /A. de Regt, M. Zeeman, Th. de Langen. - Delft : Erfgoedhuis Zuid-Holland, 2008. - 52 pag. - ISBN 978-90-808901-7-6


Deze publicatie bevat een theoretisch kader voor erfgoededucatie. Dit kader wordt aangereikt voor de vragen: Wat is goede erfgoededucatie? Welke variabelen kunnen onderscheiden worden en welke beginvoorwaarden zijn daarvoor onmisbaar? Kortom, wat is bij erfgoededucatie nodig voor een goede overdracht? Dit theoretische kader is geschreven op basis van onderwijskundige kennis en praktijkervaring met het project Erfgoedspoor van het Erfgoedhuis Zuid-Holland.
In te zien en/of te leen in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland of


te bestellen bij Erfgoedhuis Zuid-Holland


Canon voor kinderen

De canon van Nederland : de vijftig vensters voor kinderen : van Pluk tot Willem van Oranje / F. van Oostrom (redacteur); Stichting entoen.nu. - Amsterdam : AUP, 2009. - 155 pag. - ISBN 978-90-8964-097-0

De canon van Nederland gaat over de geschiedenis en de ontwikkeling van Nederland en bestaat uit een verzameling van vijftig belangrijke gebeurtenissen, personen en voorwerpen, de zogeheten 'vijftig vensters'. Achterin het boek staat extra informatie: een woordenlijst, leesboeken, websites en mogelijke uitstapjes. Bestemd voor kinderen, voor pabo-studenten en voor docenten in het primair onderwijs.
In te zien en/of te leen in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland of


Te bestellen bij AUP


Voorkant Anno's tijdspel

Anno's Tijdspel / Buro Maria. - Anno, 2008. - Het spel bevat 160 speelkaarten, een kaart met spelregels, een nakijkvel en een lesbrief.


Spel waarbij leerlingen chronologie, thema's en gebeurtenissen met elkaar verbinden. Het spel bestaat uit basiskaarten (tijdvakken, jaartallen en periodes), uitbreidingskaarten (themakaarten over mode, wonen en kunst, canonkaarten, begrippen) en blanco kaarten. Er zijn kaarten voor verschillende niveaus voor de onderbouw en bovenbouw van alle leerwegen in het vmbo. Ook is het spel inzetbaar in de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van havo en vwo. Het spel kan klassikaal, in groepjes en individueel gespeeld worden tijdens de lessen Geschiedenis of Mens & Maatschappij.
In te zien en/of te leen in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland of


te bestellen via Anno


Voorkant publicatie Religieus Erfgoed

Op zoek naar religieus erfgoed! : sporen van de joodse, christelijke en islamitische godsdienst in het dagelijks leven : docentenhandleiding / M. Haas (redacteur), V. Roeper (redacteur), N. Persoons. - Haarlem : Cultureel Erfgoed Noord-Holland, 2008. - Verschillende pag. + dvd (4 min.)

Lespakket over religieus erfgoed voor de bovenbouw van het basisonderwijs. Met het lespakket gaan leerlingen op zoek naar de sporen van de joodse, christelijke en islamitische godsdienst in het dagelijks leven. Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen de gebouwen, de tradities en de leefregels van de drie godsdiensten? En waar in de omgeving van de school is religieus erfgoed zichtbaar aanwezig? Een bezoek aan een kerk, moskee of synagoge kan deel uitmaken van het project.

Het lespakket bestaat uit een animatiefilm en zes lessen. Elke les bestaat uit een lesopzet, beknopte achtergrondinformatie en kopieerbladen voor de leerlingen. De lessen sluiten aan bij de kerndoelen van de vakgebieden Nederlands, oriëntatie op mens en samenleving, oriëntatie op jezelf en de wereld, geschiedenis en kunstzinnige vorming (kerndoelen 4, 37, 38, 53 en 56).
In te zien en/of te leen in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland of


te bestellen via Bureau Erfgoededucatie


Erfgoed op locatie

Erfgoed op locatie : het project Rituelen in Amsterdam / D. van Dijk, A. Moonen
In tijdschrift: Archievenblad nummer 7 (2008) pag. 36-37


Hoe verbind je persoonlijke verhalen met behulp van moderne technologie aan religieus erfgoed? Deze vraag staat centraal bij het project Rituelen, ontwikkeld door Erfgoed Nederland en Waag Society. Deelnemers aan het project wandelen met een telefoon door het centrum van Amsterdam en krijgen op relevante locaties verschillende media aangeboden.
In te zien in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland.



canon wat elke Nederlander weten moet

De canon : wat elke Nederlander weten moet / Th. Koops, J.W. Bultje, F. Frijters. - Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2008. - 285 pag.


Aan de hand van 50 vensters op de Nederlandse geschiedenis wordt een beeld gegeven van wat elke Nederlander zou moeten weten. De canon wordt vanaf 2009 opgenomen in de kerndoelen van de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Dat betekent dat alle leerlingen van acht tot veertien jaar kennis kunnen verwerven over de vijftig vensters. [Later is bekend geworden dat de vensters niet verplicht worden gesteld].
In te zien en/of te leen in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland




Dossier XI

Dossier XI : een spannend en educatief spel over volkscultuur / Volkskunde Vlaanderen. - Gent : Volkskunde Vlaanderen, 2007. - 13 dl.


Dit educatieve spel behandelt de volkscultuur in Vlaanderen van 1900 tot 2000. De spelers leren op een speelse manier de oorsprong en betekenis van hun eigen cultureel erfgoed kennen. Bepaalde voorwerpen, tradities of gebruiken zijn ondertussen verdwenen, maar andere zijn nog steeds aanwezig in ons dagelijks leven. Met dit educatieve spel komen de volgende eindtermen aan bod: wereldoriëntatie/geschiedenis, Nederlands, sociale vaardigheden (met name samenwerken). Doelgroep is 3e graad basisonderwijs (in Nederland groep 5 van de basisschool). Het spel is te spelen met 6 tot 30 deelnemers.
In te zien in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland.



Handreiking erfgoedonderwijs

ErfGoedonderwijs op de basisschool / M. Thomése. - Assen : Van Gorcum, 2008. - 106 pag. - ISBN 978-90-232-4420-2



Dit boek biedt pabostudenten en leerkrachten zicht op de actuele plaats en mogelijke aanpak van erfgoededucatie binnen het basisonderwijs. Met erfgoededucatie kunnen de kerndoelen van 'Oriëntatie op jezelf en de wereld' en 'Kunstzinnige educatie' gerealiseerd worden. Het biedt de mogelijkheid om lesstof van andere vakken te concretiseren en te verlevendigen. Naast een theoretische onderbouwing volgt een praktisch deel met een stappenplan, formats en lessuggesties.
In te zien en/of te leen in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland



Tijdvakken De canon en de tijdvakken : de 50 vensters leveren een bijdrage aan oriëntatiekennis / F. Groot
In tijdschrift: Kleio nummer 1 (2008) pag. 31-36


De vijftig vensters van de canon zijn door minister Plasterk verplicht gesteld voor basisonderwijs en onderbouw van het voortgezet onderwijs. Hoe is de samenstelling van de vijftig canon-items verlopen? En hoe zijn deze te verbinden met de tien tijdvakken? [Later is bekend geworden dat de vensters niet verplicht zullen worden]
In te zien in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland


Karavaan De Canonkaravaan deed Drenthe aan : verslag van de bijeenkomst van de Canonkaravaan in Hoogeveen / P. van der Zant, Bureau ART, Bureau Advies Research Training. - [Gouda] : Bureau ART, 2007. - Ongepagineerd

Op 17 december 2007 is de Canonkaravaan van de Nederlandse geschiedenis in Hoogeveen (Drenthe) van start gegaan. De Canonkaravaan bestaat uit een reeks van zestien conferenties over de canon voor het onderwijs en culturele instellingen. Alle provincies worden aangedaan en de vier grote steden. De conferenties zijn vooral bedoeld als stimulans om in het onderwijs met de canon aan de slag te gaan. In dit verslag een impressie van het verloop, de inhoud en de opbrengsten van de bijeenkomst.
Canonkaravaan


publicatie Lang geleden... : de geschiedenis van Nederland in vijftig voorleesverhalen / A. van Dam. - Houten : Van Holkema & Warendorf [etc.], 2007. - 137 pag. - ISBN 978-90-475-0025-4


De belangrijkste gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis toegankelijk gemaakt voor kinderen vanaf 7 jaar. Het boek bevat verhalen over jagers en verzamelaars, boeren en vissers, koningen en koninginnen, maar ook over beroemde figuren als Rembrandt van Rijn, Jacoba van Beieren en Michiel de Ruyter. Achter in het boek is een geïllustreerde tijdbalk opgenomen en een korte toelichting per verhaal.
In te zien en/of te leen in de bibliotheek van Cultuurnetwerk Nederland.


plaatje vijftig canonvensters De vijftig vensters en de kenmerkende aspecten van de tien tijdvakken van de commissie De Rooy / Stichting Entoen.nu, 2007. - 7 pag.


Overzicht van tien tijdvakken uit de Nederlandse geschiedenis volgens de commissie De Rooy. De tijdvakken lopen van 3000 voor Christus tot heden en zijn uitgewerkt voor het basisonderwijs en basisvorming-plus. Binnen deze tijdvakken zijn vijftig canonvensters opgenomen.
De vijftig vensters [PDF]


Lesbrief erfgoedschatten Over en voor erfgoedschatten : lesbrief / Villa Futura. - Gent, 2007. - 28 pag.



Stappenplan voor leerkrachten die basisschoolleerlingen van groep 5 kennis willen laten maken met erfgoed. In de inleiding wordt het begrip erfgoed besproken. Daarna volgt een 6-delig stappenplan met bijbehorende werkbladen. De eerste twee onderdelen van het stappenplan bestaan uit een kennismaking met wat erfgoed kan zijn. In het derde deel is het de bedoeling dat kinderen zelf kunnen formuleren wat erfgoed is, zodat ze in het vierde deel een persoonlijk erfgoeditem kunnen kiezen en mee naar school kunnen nemen. De vijfde stap bestaat uit het onderzoeken van dit item met behulp van een aantal kijkkaarten. Ter afsluiting bouwen kinderen een tentoonstelling met de items die zij willen bewaren voor de toekomst.
Gratis aan te vragen via:
Erfgoedcel Meetjesland


canon Canonspecial / E. Wiessner [redacteur], J. Lemmens [redacteur], C. Hageman
In tijdschrift: Oud nieuws nummer (2007) pag. 12-19


Special over de cultuurhistorische canon. Inhoud: 'Vijftig vensters: Erfgoed Nederland en de canon', over het inventarisatieproject culturele canonvorming van de Boekmanstichting, 'Canoninitiatieven in den lande', 'De 'nationale canon' en de lokale canons', 'Vroeger & zo'.
Canonspecial [PDF]


Erfgoed op tafel : tussentijdse publicatie over het vierjarige project Erfgoed à la carte / C. Hageman [redacteur]. - Amsterdam : Erfgoed Nederland, 2007. - 48 pag.


Het vierjarige stimuleringsproject Erfgoed à la Carte heeft tot doel cultureel erfgoed te integreren in het primair onderwijs. Op vijftien locaties, verspreid over het land, werken instellingen en zo'n 200 scholen samen om onder meer lesmateriaal te ontwikkelen. De publicatie schetst een tussenstand van het project dat nu halverwege is. De resultaten zijn zeer positief, maar ook de knelpunten worden geëvalueerd.
De publicatie is per mail te bestellen bij Elisabeth Wiessner via onderstaande link.
Meer informatie en link naar webwinkel Erfgoed Nederland
© Kennisnet | Disclaimer | Over ons | Contact